Kiedy linia dowiaduje się o CTOT i jak wpływa on na lot?
Samolot stoi przy bramce, pasażerowie są na...
Nocne ograniczenia operacyjne. Dlaczego samoloty nie zawsze mogą latać po zmroku?
Oprac. Mariusz Białkowski
Lotniska funkcjonują według jasno określonych zasad, które dotyczą nie tylko bezpieczeństwa czy organizacji ruchu, ale również wpływu lotnictwa na otoczenie. Jednym z takich obszarów są ograniczenia wykonywania operacji w godzinach nocnych. Ściśle określone godziny startów i lądowań istotnie przekładają się na realizację rejsów, szczególnie gdy pierwotnie niewielkie opóźnienie przesuwa planowany wylot lub przylot na późną porę.
Dlaczego lotniska ograniczają loty nocne?
Port lotniczy nie zawsze może obsługiwać samoloty przez całą dobę bez ograniczeń. Hałas generowany podczas startów i lądowań jest szczególnie uciążliwy w godzinach nocnych, dlatego część europejskich lotnisk podlega dodatkowym zasadom dotyczącym wykonywania operacji właśnie w tym okresie.
Podstawę europejskiego prawa w tym zakresie stanowi między innymi rozporządzenie (UE) nr 598/2014, dotyczące wprowadzania ograniczeń operacyjnych związanych z hałasem. Przepisy opierają się na koncepcji Balanced Approach, opracowanej przez ICAO. EASA wskazuje, że jednym z elementów tego podejścia są ograniczenia operacyjne zmniejszające dostępność lub przepustowość lotniska, np. poprzez limity hałasu albo ograniczenia wykonywania lotów.
Nie oznacza to jednak, że na wszystkich lotniskach obowiązują takie same zasady. Konkretne ograniczenia ustalane są na poziomie krajowym lub lokalnym i zależą między innymi od charakterystyki portu oraz jego otoczenia.
Zakaz lotów czy tylko ograniczenie?
Nocne ograniczenia operacyjne nie zawsze oznaczają całkowite zamknięcie lotniska. Wytyczne mogą obejmować ograniczenie liczby startów i lądowań, zastosowanie limitu hałasu albo dopuszczenie w nocy wyłącznie określonych typów samolotów. Rozporządzenie (UE) nr 598/2014 wskazuje, że ograniczenia mogą być egzekwowane w zakresie limitu hałasu, limitu liczby operacji czy zakazu wykonywania lotów w określonych godzinach nocnych.
Dobrym przykładem lotniska z ograniczeniami jest lotnisko Frankfurt Airport, gdzie dla regularnych operacji obowiązuje ograniczenie wykonywania rejsów lotniczych między 23:00 a 5:00. Na innych dużych lotniskach europejskich stosowane są odmienne godziny, limity albo wyjątki, takie jak zakaz lotów jedynie dla rejsów pasażerskich lub możliwość lądowania tylko dla rejsów opóźnionych.
Jak kilkanaście minut opóźnienia może zmienić cały lot?
Nocne ograniczenia nabierają szczególnego znaczenia w przypadku rejsów zaplanowanych późnym wieczorem. Wyobraźmy sobie lot, którego start zaplanowano na 22:15. Jeżeli z powodu wcześniejszego opóźnienia samolotu, problemów z boardingiem lub ograniczeń ruchu lotniczego odlot przesunie się o kilkadziesiąt minut, przewoźnik musi uwzględnić nie tylko godzinę startu, lecz także zasady obowiązujące na lotnisku docelowym.
Może bowiem dojść do sytuacji, w której samolot jest technicznie gotowy do lotu i posiada załogę, ale przewidywana godzina lądowania przypada już na okres nocnych ograniczeń operacyjnych. Przewoźnik może wtedy stanąć przed koniecznością uzyskania odpowiedniego zezwolenia, zmiany lotniska, przesunięcia rejsu na późniejszą godzinę albo jego wykonania dopiero następnego dnia. Wszystko zależy od zasad obowiązujących w konkretnym porcie i dostępnych wyjątków.
Podsumowanie
Nocne ograniczenia operacyjne są jednym z mniej widocznych dla pasażera elementów funkcjonowania transportu lotniczego. Ich zadaniem jest przede wszystkim ograniczenie wpływu hałasu na mieszkańców terenów położonych wokół lotnisk. W praktyce mogą jednak znacząco wpływać na punktualność i sposób wykonywania rejsów.